BÖLÜM 6:

Macahel Arıcılık A.Ş.’nin Arıcılara Servis Ettiği Damızlık Ana Arılar, Ticari Ana Arılar ve Damızlık Oğullar:

Damızlık Saf Kafkas Camili Ekotipi Sertifikalı Ana Arılar:

Camili Havzası Karadeniz Bölgesi’nin en çok yağış alan havzalarından birisidir.  Havza’da Karayemiş, Orman Gülü, Kestane, Ihlamur, Böğürtlen, Ahududu, Yaban Mersini, Üçgüller, Ballıbaba ve Karahindiba gibi nektarlı bitkiler yoğundur. Havza 1998 yılından bu yana Bakanlık tarafından dışarıdan koloni ve ana arı girişlerine kapatılmıştır. Koloni girişleri bölge halkı tarafından da kontrol edilmekte ve önlenmektedir.

ANG Vakfı ve Macahel Arıcılık A.Ş. 1998 yılında başlayan çalışmalarla havzada selektif bir Damızlık Saf Kafkas Ana Arı Üretim İşletmesi kurmuş ve işletmede suni tohumlama tekniğini de kullanarak 20 yıl önce seleksiyon çalışmalarını başlatmış ve halen sürdürmektedir.

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Camili Havzası’ndaki Kafkas materyalden örnek alarak saptadığı değerlerle 2004 yılında Kafkas Arısını tescil etmiştir. Bakanlık; Macahel Arıcılık A.Ş nin seleksiyon çalışmaları ile oluşturduğu 750 kolonilik ana arı üretim işletmesine 2014 yılında “Damızlık Üretici İşletme’’ruhsatı vermiştir. Bu işletme Türkiye’nin seleksiyon çalışması uygulanan yegâne damızlık işletmesidir.

Karadeniz ve Marmara Bölgelerimiz genelde çok yağışlı ve rutubetli olduğundan arı florası da Camili’deki floraya benzer yapıdadır. Camili’de üretilen Saf Kafkas Damızlık Ana Arıları Camili ile benzer iklim ve flora yapısına sahip Karadeniz ve Marmara bölgemizdeki Ana Arı üretim işletmelerine ve kendi ana arılarını üreten işletmelere damızlık olarak, bal üretim amaçlı işletmelere de bal üretim amacı için önerilmektedir.

Damızlık Saf Kafkas Camili Ekotipi Ana Arı Üretimi /Efeler Arılığı/Camili

Posof’ta Kafkas Arısı Posof Ekotipi Çalışmaları

Posof İlçesi Doğu Anadolu’nun tipik bir havzasıdır. Kışları uzun, karlı ve soğuktur. Havzada karlı günler beş ay civarındadır. Havza kuzey yöne baktığı için şiddetli soğuk günler yaşanır. Havzanın akarı Gürcistan’a olduğu için Kafkas Arısı Camili’de olduğu gibi Posof’ta da saflığını koruyabilmiştir. Posof Havzası’ndaki ballı bitkiler Üçgül, Geven, Kekik, Adaçayı, Hardal,  Ballıbaba, Yabani Fiy, Yonca, Korunga ve benzeri otsu bitkilerdir. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Saf Kafkas Arısını korumak için Posof’a da dışarıdan arı girişlerini yasaklamıştır.

ANG Vakfı ve Macahel Arıcılık A.Ş. Posof’ta da 2004 yılında yerel kolonilerinin en iyilerinden seçilen selektif bir işletme kurmuştur. Bu işletmede de suni tohumlama tekniği kullanılarak 16 yıldır sürdürülen seleksiyon çalışmaları ile işletme 500 kolonilik bir büyüklüğe ulaştırılmıştır.

Diğer yandan; bilindiği gibi Doğu Anadolu, İç Anadolu ve özellikle Trakya Bölgelerimizde kış aylarının bazen karlı, genelde soğuk geçtiği, arıların beş ay gibi uzun süre kapalı kaldıkları bilinmektedir. Bu bölgelerin nektarlı bitkileri Üçgüller, Geven, Kekik, Adaçayı, Hardal, Ballıbaba, Yonca,Korunga ile Ayçiçeği ve Kolza gibi yağ bitkileridir. Görülmektedir ki Posof iklim ve flora açısından Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Trakya Bölgelerimizin özelliğini göstermektedir.

Posof işletmesinde üretilen Saf Kafkas Damızlık Posof Ekotipi Ana Arılar Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Trakya Bölgelerimizdeki ana arı üretim işletmelerimize, kendi Ana Arılarını üreten işletmelere ve bal üretim işletmelerine tavsiye edilmektedir. Damızlık Saf Kafkas Posof Ekotipi Ana Arıların oluşturduğu kolonilerde bal verimi, sakinlik, oğul verme gibi davranış özellikleri bakımından Camili Ekotipi’nin özelliklerini göstermektedirler. Sadece iklimsel ve floral uyum açısından Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Trakya bölgelerimiz için uygundur.

Damızlık Saf Kafkas Posof Ekotipi Ana Arı Üretimi Posof/Ardahan

Damızlık Saf Kafkas Ana Arıların Özellikleri:

Kafkas Arısı’nın Camili Ekotipi rutubetli ve serin Karadeniz ikliminin en ideal arısıdır. Damızlık Saf Kafkas Camili Ekotipi Ana Arılar aynı vasıflardaki erkek arılarla döllenmiş olduklarından yavruları işçi arılar da Damızlık Saf Kafkas Camili Ekotipi arının özelliklerini göstermektedirler.

Kafkas Arısı Dünya’nın en verimli üç arı ırkından bir tanesidir. İşçi arılar gri esmer renktedirler. Bu kolonilerde sarı halkalı işçi arılar bulunmaz. Çok sakindirler, maskesiz de çalışılabilmektedir. Oğul verme temayülü çok düşüktür. Araştırmalarda  %13’ünün oğul verdiği saptanmıştır. Bulutlu havalarda bile nektar ve polen toplamaya çıkabilirler. Günün çok erken saatlerinde çalışmaya çıkarlar. İlkbahar gelişmesi biraz yavaş ancak çok istikrarlıdır. Çerçevenin üst çıtasına paralel bal kemeri oluştururlar. İlkbaharda yavru alanı çerçeve yüzeyinde toplu ve bir aradadır. Propolis toplama davranışları yüksektir. Yağmacıdırlar. Kalabalık arılıklarda sonbaharda çok dikkatli çalışılmalıdır.

 

Kafkas F-1 Ana Arılar   

Kafkas F-1 Ana Arılar Artvin’de Hatila Milli Parkında Üretilmektedir.

Artvin – Hatila – Taşlıca Köyü’nde Üretilen Ana Arılar:

Taşlıca Köyü’nde 500 kolonilik bir işletme kurulmuştur. Bu işletmedeki kolonilerin ana arılarının tamamı Camili’den getirilen Saf Kafkas Ana Arılardır. Ana Arıların üretildikleri larvalar yine Camili’de suni döllenen Damızlık Saf Kafkas kolonilerden alınmaktadırlar. Yine Saf Kafkas Ana Arılı kolonilerden oluşan çiftleştirme bölgesinde çiftleştirilmektedirler. Ancak bu çiftleştirme bölgesine 3-5 km. mesafede Taşlıca Köyü’nün arılıkları bulunmaktadır. Taşlıca Köyü’nün kolonileri saflık açısından tam homojen değildir. Çiftleştirme alanı ile Taşlıca Köyü’nün arılıkları arasında mesafe olması nedeni ile üretilen ana arıların köyün kolonilerinin erkek arıları ile döllenmeleri ihtimalini %2-5 oranlarına düşürmektedir. Bu üretimin saflığı tarafımızdan garanti edilememektedir. Bu nedenden dolayı bu üretime F-1 diyoruz. Üretim % 95 – % 98 Saf Kafkas Camili Ekotipi özelliği göstermektedir. Bu ana arıları Karadeniz ve Marmara Bölgelerimizdeki bal üreticisi arıcılarımıza önermekteyiz.

Hatila Vadisi Taşlıca Köyü’nün izole alan olması Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na önerilmiştir. 2017 ve 2018 yıllarında Tarım Bakanlığı ve Orman Bakanlıklarının olumlu değerlendirmesi ile Milli Parkın izole alan olması yolundaki işlemler sürdürülmektedir.

Kafkas Arısı’nın Camili ekotipi Camiliye paralel üretim yapacaktır. 2015 yılından bu yana Hatila’da kurulan işletmede üretilen ana arılar ile havzadaki arıcıların ellerinde olan yaklaşık 500 koloninin ana arıları sürekli yenilenmektedir. 2018 yılında arıcılar elindeki kolonilerde Camili’den gelenler kadar Camili Kafkas’ına dönüştürülmüştür. Hatila Milli Parkı (Taşlıca Köyü) izole alan olma işleminden sonra bu işletmede üretilecek ana arılar da Saf Kafkas Camili Ekotipinde olacaklardır.

F-1 Kafkas Ana Arı Üretilen Hatila Arılığı

F-1 Kafkas Ana Arı Üretilen Hatila İzole Arılığı Çiftleştirme Alanı

Saf Orta Anadolu Arısı Ana Arıları

Bilindiği gibi Orta Anadolu’da kış ayları donlu, zaman zaman karlı, yaz ayları kuraktır. Orta Anadolu’nun yağışlı mevsimi ilkbahardır. Orta Anadolu’da donlu günler, Mart ayı sonunda biter, vejetasyon Nisan ayı başında başlar. Yağışların kesilmesi ile Haziran ayı sonunda kurur. Orta Anadolu Arısı yılın sadece Nisan, Mayıs, Haziran aylarındaki üç aylık sürede faaliyet gösterir. Orta Anadolu arısı bu üç aylık sürede hem koloni gelişimini sağlamakta, hem de kendisine bütün yıl yetecek bal stoklayabilmektedir.

Orta Anadolu’daki ballı bitkiler Üçgüller, Hardal,  Ballıbaba,  Kekik, Karaçalı, Geven, Yabani Yonca, Korunga ve Adaçayı gibi bitkilerdir. Bu iklim şartları ve ballı bitkiler yapısı ile Orta Anadolu Arısı onbinlerce yıl Orta Anadolu’da yaşamış ve hayatını devam ettirebilmiştir. Orta Anadolu Arısı Orta Anadolu’nun orijinal ırkıdır. (Apis mellifera anatoliaca)

Araştırmalarımıza göre Orta Anadolu Arısı:

  • Sarı renkli,
  • Kışa çok dayanıklı,
  • Kış aylarında çok az bal tüketen,
  • Erken ilkbaharda hızla gelişen,
  • Kovanının yerini şaşırmadan bulan,
  • Kısmen hırçın,
  • Oğul temayülü yüksek bir arıdır.

Orta Anadolu Arısı Ankara ve çevresi illerdeki geleneksel sepet kovanlarla arıcılık yapılan yaşlı arıcılardan temin edilerek Ankara – Kızılcahamam – Kırkırca Köyü Kaplan Deresi’ndeki izole alanda korumaya alınmıştır. Saf Orta Anadolu Ana Arılar Kaplan Deresi izole alanında üretilmekte ve döllendirilmektedirler. Bu çalışma Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı TAGEM Genel Müdürlüğü’nün de destek verdiği bir çalışmadır.

Saf Orta Anadolu Arısı 1950’li yıllarda arı genetiğinin ve ıslahının babası sayılan Brother Adam tarafından İngiltere’ye götürülmüş, İngiliz Arısının döllendirilmesinde kullanılmıştır. Bu döllenmeden elde edilen yavrular tekrar İngiliz arıları ile döllendirilerek Dünya’nın en verimli melezi olan Buckfast Hibriti üretilmiştir. Orta Anadolu Arısı Çin’e de götürülmüştür ve arı sütü üretiminde kullanılmaktadır.

Saf Orta Anadolu Ana Arıları Orta Anadolu’da arıcılık yapan arıcılarımıza damızlık olarak ve melez üretimde kullanılması için tavsiye edilmektedir.

Damızlık Saf Anadolu Ana Arı Üretilen İzole Kırkırca Arılığı

Bal Üretimine Uygun Melez (Hibrit) Ana Arılar

Anadolu Arısını Türkiye’den İngiltere’ye götüren Brother Adam önce İngiltere’nin yerli arısı (Apismellifera) ile Ana İngiliz arısı X Baba Anadolu arısının melezini elde etmiştir. Bu melezden yetiştirilen ikinci nesil analar tekrar İngiliz arısının erkekleri ile döllendirilerek dünyanın en verimli (Hibriti) melezi BuckFast’ı üretmiştir. Bu melez Avrupa’da 50 yıldır kullanılmaktadır. Böyle bir melezin Anadolu ve Kafkas arıları ile yapılıp yapılamayacağını görmek için bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışma Anadolu arısı, Kafkas arısı ve Anadolu Ana X Kafkas Baba kolonilerle Ankara Başağaçta aynı iklim ve florada (Orta Anadolu florası) bal verimleri açısından test edilmişlerdir.

Bu denemede:

Tasören orijinli Anadolu kolonileri            21 kg,

Kafkas Koloniler (Posof orijinli)                23 kg,

Anadolu Ana X Kafkas Baba koloniler           35 kg. bal vermişlerdir.

Tıpkı Anadolu arısının İngiliz arısı ile melezinde olduğu gibi. Bu melezde de azmanlık (heterosis) görülmüştür. Bu hibrit Anası ve Babasının ne olduğu bilinen (ismine doğru) Türkiye’nin ilk ve tek hibrit ana arı üretimidir.

Ankara Kızılcahamam Başağaç Köyü’nde Kafkas kolonilerden oluşan 300 kolonilik bir işletme kurulmuştur. Bu işletmedeki kolonilerin tamamının ana arıları Kafkastır ve Posof işletmesinden getirilmektedir. İşletme Haziran ayı ortalarına kadar 800 m. rakımlı Başağaç köyünde tutulmakta, Haziran ortalarında 1500 m. rakımdaki Çatak Deresi izole alanına taşınmaktadır. Başağaç ve Çatakderesi işletmelerinde döllenecek Anadolu Ana Arısı gözleri Saf Anadolu Kırkırca işletmesinde üretilmekte ve doğma aşamasında olan gözler Başağaç ve Çatakderesi işletmelerine getirilmektedirler. Başağaç ve Çatak Deresi izole alanında dölleyici erkek arıların tamamı Saf Kafkastır. Saf Anadolu Ana Arıları sadece Kafkas Erkekle döllenmektedirler. Böylece Anadolu Ana x Posof Ekotipi Kafkas Baba Hibriti elde edilmektedir.

Bu hibrit ana arılar ilk defa 2015 yılında üreticilere verilerek denenmişler ve olumlu sonuçlar alınmıştır. Bu hibrit geç gelişme gösteren Kafkas’ın olumsuzluğunu telafi etmekte, ilkbaharda çok erken ve hızlı gelişmektedir. Bu hibritte Orta Anadolu Arısının oğul verme davranışı düşmektedir.

Bu melez 4 yıldır Ankara’da üretilmekte ve bal üreticisi arıcılarımıza verilmektedir. Arıcılarımız bu melezden çok memnundurlar.

Orta Anadolu Ana x Posof Kafkas Baba Hibriti Ana Arılar Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu ve Trakya bölgelerindeki bal üreticilerine tavsiye edilmektedir.

Başağaç Arılığı

Ana Anadolu x Baba Kafkas Melez(Hibrit) Ana Arı Üretilen İzole Çatakderesi Arılığı/Kızılcahamam

Saf Kafkas ve Saf Anadolu Ana Arılı 5 Çerçeveli Damızlık Koloniler Arıcılarımızın Hizmetinde

Ana arıları kışlatmak için en güvenilir yöntem styropor kovanlardaki ruşet kolonilerdir. Ruşet kovanlar kış aylarında en az 5 çerçeve koloniyi barındırabilmektedirler. Ruşet kovanlardaki altıncı çerçevenin yerine gerektiğinde şurupluk konabilmektedir. En az üç arılı çerçeveli ruşet koloniler sahil bölgelerinde rahatlıkla kışlayabilmektedirler.

Genç ana arı ile kışlayan ruşet koloniler erken ilkbaharda hızla gelişebilmektedir. İlkbahara çıkan ruşet koloniler sezon boyunca büyüyerek normal koloni büyüklüğüne gelebilmektedir.

Yukarıdaki normlarda kışlatılmaya sokulan damızlık ana arılı ruşet koloniler de Macahel Arıcılık A.Ş.’nin ticari ürün listesine alınmıştır. 2016 yılından bu yana bu ürün de arıcılarımızın hizmetindedir.

Ruşet koloniler aynı zamanda bal üretim işletmelerinin damızlık ana arı ihtiyacını da görmektedirler. Erken ilkbaharda da temin edilebildikleri için ihtiva ettikleri damızlık ana arılardan bütün sezon yararlanılabilmektedir. Damızlık ruşet koloniler kolonilerini çoğaltmak isteyen ve yeni arıcılık kurmak isteyenler için de en uygun ve güvenilir materyaldir. Talepler Artvin’den ve Ankara’dan karşılandığı gibi imkân olan illere şehirlerarası otobüslerle de gönderilebilmektedir. On ve üzeri talepler olduğunda müşteriye teslim imkânları da sağlanmaktadır.

Camili Ekotipi Damızlık Oğul Üretim Arılığı Seyitler/Artvin Karadeniz ve Marmara bölgeleri için önerilmektedir.

Posof Ekotipi Damızlık Oğul Üretim Arılığı Aşık Zülali/Posof/Ardahan Doğu Anadolu, Orta Anadolu ve Trakya bölgeleri için önerilmektedir.

Posof Ekotipi Damızlık Oğul Üretim Arılığı Hanak/Ardahan Doğu Anadolu, Orta Anadolu ve Trakya bölgeleri için önerilmektedir.

Anadolu Arısı Damızlık Oğul Üretim Arılığı Gerede Orta Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri için önerilmektedir.

Anadolu Arısı Damızlık Oğul Üretim Arılığı Akçakese/Kızılcahamam Orta Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri için önerilmektedir.

Özet:

Orijinal ekolojik gen bölgesinden temin edilen, özellikleri tanımlanan, izole alanlarda korunan Kafkas ve Anadolu arı ırklarının damızlık ana arıları ve oğulları üretilerek arıcılarımıza servis edilmektedir.

Yılda 5000-7000 adet damızlık Kafkas Ana Arı ve 1500-2000 adet damızlık Kafkas oğul üretilmektedir. Kafkas’ın Camili Ekotipi ana arıları ve oğulları Karadeniz ve Doğu Marmara’ya, Kafkas’ın Posof Ekotipi ana arıları ve oğulları Doğu Anadolu, Orta Anadolu ve Trakya’ya servis edilmektedir.

Yılda 1500-2000 adet damızlık Anadolu Ana Arı ve 4000-5000 adet Kafkas’la melez Anadolu Ana Arıları üretilmektedir. Yılda 500-1000 adet damızlık Anadolu oğulları da üretilmektedir. Anadolu ve melezi ana arılar ve damızlık oğulları Orta Anadolu ve Güney Doğu Anadolu’ya servis edilmektedirler.

Bu ana arı ve oğulların menşei adları ile ürünün adlarına doğruluğu ANG Vakfı ve Macahel Arıcılık A.Ş.’nın garantisindedir.